-
Mercanlarınızı Besleyin -2-
MERCAN BESLENME ÞEKLÝ OLARAK PLANKTON
Mercanlar, diðer bir çok omurgasýz türü gibi içinde bakteri, protozoa, alg ve küçük kabuklularýnda bulunduðu tüm plankton türlerini tüketir. Hatta mercan poliplerinin büyüklükleri ile orantýlý olarak karades ve balýklarýda tüketirler.
-SPS Mercanlar
Bir çok kiþi aksini düþünmesine karþýn Acropora, Montipora ve Stylophora gibi popüler SPS mercan türleri plankton tüketir. Polip çaplarý 1 ile 4 mm arasýnda olmasýna raðmen bazý plankton türlerini tüketmeleri için yeterlidir. Bu türlerin plankton tüketimlerinin çýplak göz ile gözlemlemek çok zordur ve düzgün bir þekilde görebilmek için mikroskop gibi optik aletler gerekmektedir. Stylophora pistillata kolonisi Artemia larvalarýný hýzlýca yakalayarak ve mideye indirir, buda onlarý iyi bir yiyecek kaynaðý yapar. SPS mercanlar, plankton beslenmesinden oldukça fazla fayda saðlarlar, bu konuyu daha ileride detaylýca inceleyeceðiz.

-LPS Mercanlar
Mussidae, Trachyphyllidae ve Faviidae ailelerinden LPS mercanlarýn doymak bilmez birer avcý olduklarý yýllardýr akvaristler tarafýndan bilinmektedir. Çünkü organizmalarý avlamalarý çýplak gözle rahatlýkla izlenebilinmektedir. Buda birçok akvaristin kýymetli LPS mercanlarýný pipet ile beslemeye teþfik etmiþtir. Büyük Acanthastrea, Fungia veya Favia kolonileri görülmeye deðer bir þekilde mysid tüketir.
Azooxanthellate (fotosentetik olmayan) türler gibi heterotrof (dýþ beslenen) LPS mercanlarda kendi besinlerini üretemediklerinden diðer bitki ve hayvanlar ile beslenirler. Bu mercanlarda zooxanthellae olmadýðý ve yeteri kadar karbon enerjisi bulamadýklarýndan daha yavaþ geliþirler. Fotosentetik sürecin olmamasý bu canlýlarýn dokularýnda daha düþük pH seviyelerine neden olur, buda kalsifikasyonu kýsýtlar. Büyük planktonlar hatta balýklar bile polipleri geniþleyebilen bu mercanlar için iyi birer avdýr. Rhizotrochus typus 'un pygmy angelfish (pigme melek balýðý) bile yeðebildiði bilinmektedir. Orta büyüklükte polipli ilginç LPS mercanlardan Indo-Pacific Tubastrea spp. ve Akdeniz türü Astroides calycularis iþtahla büyütülmüþ artemia tüketmektedir.
Tubastrea cocinea, akvaryum ortamýnda iyi beslendiðinde aktif olarak ürediði bilinmektedir. Alveopora ve Goniopora bugüne kadar gizemli LPS cinsleri olarak kaldý. Bu cinsten türler bazen ev akvaryumlarýnda geliþme gösterirken çoðunluðu bozulup öldü.Bu mercanlar fotosentetik olsalarda plankton ile ek beslenme yapýlmasý gerektiði görülmektedir. Bu mercanlar için yoðun beslemeden kaynaklanan partiküllerin bulunduðu akvaryumlar ideal þartlarý saðlamaktadýr. Bu mercan poliplerinin mikroskop olmadan parçacýk almalarýnýn farkedilmesi biraz tartýþmalýdýr. Mercanlarýn aðýz kýsmýndaki cilia(kýsa tüy) ve flagella(kamcý) adýndaki organeller yardýmý ile büyük miktarlarda bakteri tükettikleri bilinmektedir. Mikroskobik saç benzeri bu yapýlar dýþ doku üzerinde aðýz, boðaz ve polipin içindeki sindirim boþluðunda bulunur. Cilia ve flagella dalgalanma benzeri bir haret ile polipin içine veya dýþýna doðru su akýntýsý oluþturur. Buda mercana kendisini þiþirme, daha etkili oksijen alýþ veriþi ve farklý boyutlardaki planktonlarý mideye indirme imkaný saðlar.Bu süreç Fungia poliplerinin mysid shrimpleri mideye indirdikleri sýrada gözlenebilinir. LPS mercanlarýn bir çoðu özellikle balýk ve kabuklu içerikli ek besin saðlandýðýnda akvaryum koþullarýnda iyi durumda kalýr.

-Yumuþak Mercanlar:Octocorals
Yumuþak mercanlarda plankton tüketir, ve mercan topluluðunun otçullarýný (herbivor) temsil ederler. Neptheidae ailesinden Dendronephthya spp. çok miktarda fitoplanton tükettiði bulunmuþtur. 1990'larda Kýzýl Denizde yürütülen deneylerin sonunda Dendronephthya spp.'nýn kayda deðer miktarlarda fitoplankton tükettikleri ortaya çýkmýþtýr. Aquba körfezi sularýnýn fitoplankton açýsýndan zengin olduðu bulunmuþ ancak içinden büyük octocoral kümelerinin geçirildiði sularda fitoplanktonlarýn hýzla tükendiði gözlemlenmiþtir. Doku analizleride bu canlýlarýn aðýrlýklý olarak fitoplankton ile beslendiklerini göstermiþtir.
Bilim insanlarý anyný zamanda bu canlýlarýn etkin þekilde fitoplankton yakalayabilmelerinin akýntý þiddetine baðýmlý olduklarýný belirlemiþlerdir. Buda bu mercanlarýn etkili bir þekilde plankton yakalayarak beslenebilmeleri için kuvvetli akýntýya baðlý karmaþýk bir yapýlarý olduðunu göstermiþtir.
Bir çok bulgu yumuþak mercanlarýn evrim sürecinde otçulluða adapte olduklarýný göstermektedir. Polip dokungaçlarýnýn pinnula adýndaki tüy benzeri yapýlarý yüzey alanlarýný etkili bir þekilde arttýrýr ve ince bir filtre aðý gibi çalýþýr (Buna iyi bir örnek olarak Xenia spp). D. hemprichi pinnulasýndaki dokungaçlarý arasýndaki 60-80 micronluk geniþlik ona alg gibi oldukça küçük parçalarý sudan filtrelemesine imkan saðlar. Buna ilaveten Alcyonium cinslerinden yumuþak mercanlarda, amylase ve laminarinase gibi bitki sindirimine yarayan enzimler bulunmuþtur. Bir çok scleractinian ailesinin aksine, yumuþak mercanlar sadece küçük olanlarý ve verimsiz nematocysts tüketir. D. hemprichi 'in etkili þekilde zooplankton yemesi mümkün deðildir, bir kaç kez yakalamasýna raðmen av yinede kaçar.
Bütün bu bulgular, Dendronephthya cinslerininde içinde bulunduðu bazý yumuþak mercanlar zooplankton yakalamaya adapte olamamýþlardýr. Bu durum bu hassas canlýlarý idame ettirmek isteyen akvaristler için önemlidir. Fotosentetik bir çok yumuþak mercan türüne kolaylýkla bakýlmasýna raðmen Dendronephthya, Scleronephthya ve Stereonephthya spp. daha ileri düzey akvaristler tarafýndan bakýlmalýdýr. Akvaryumda, yüklü miktarda fitoplankton alamayan veya benzeri ürünleri (Golden Pearls) alamadýklarýnda geliþemezler.
-Gorgonians:Octocorals
Gorgonians (altsýnýf: Octocorallia; sýra: Alcyonacea) yýllar içinde ilginç yapýlarý ve renkleri nedeni ile dekoratif mercanlar arasýnda oldukça popüler oldular. Halen Gorgonians Alcyonacea sýrasý altýnda üç altsýra olarak sýnýflandýrýlmaktadýr: Calcaxonia, Scleraxonia ve Holaxiona. Sert mercanlar ile iliþkileri olmalarýna karþýn vücut yapýlarý oldukça farklýdýr. Ýç kýsýmlarýndaki protein benzeri çubuk koloniye dayanýklýlýk saðlar. Scleraxonia altsýnýfýna ait olan üyelerde dýþ iskeleti oluþturan kalsit (kalsiyum karmonatýn yarý kararlý biçimi veya aragonite benzeri) yapýya takviye saðlar. Akvaristler, Karayip bölgesinde bulunan Atlantik gorgonians, Plexaura ve Plauxaurella spp. türlerinin yetiþtirilmesinde oldukça baþarýlý oldular. Nedeni vücutlarýnda kahverenkli zooxanthellae bulunmasýndandýr. Bununla birlikte daha renkli gorgonians türlerinin uzun süre hayatta tutma çabasý çok daha zor olmuþtur. Bunlara örnek Endonezya-Pasifik Menella spp. ve Atlantik Swiftia spp. Bu gorgonians türleri yoðun miktarda rotifer (Brachionus plicatilis) and Artemia gibi zooplankton ile beslenme gerektirir. Bu mercanlar Cyclop Eeze gibi küçük copepodlarý besin olarak tüketebilir. Burada kilit nokta gündüz ve gece boyunca onlarý küçük porsiyonlar ile sürekli beslemektir.
Bir çok hobicinin yaptýðý gibi günde bir veya iki kez dökme besleme istenmeyen bir durumdur. Canlý plankton ile birlikte yeteri kadar küçük boyutta kuru yemde takviye olacaktýr. 5 mikrondan 1.000 mikrona kadar farklý boyutlarý bulunan Golden Pearls, bu ilginç gorgonians için yiyecek uygun bir kaynak olmuþtur. Karides endüstrisi için tasarlanan Golden Pearls (Altýn Ýnci) zamanlamalý besleyici kullanýlarak verilebilecek kuru bir besindir. Bu yöntem mercanlarý bakýmý için harcanacak zamaný ve eforu oldukça azaltmaktadýr. Hollanda'da yapýlan deneylerde 24 saatte toplam 12 kez az miktarda otomatik yemleme makinasý ile (þu anda yaklaþýk 2 yýl) Menella spp. ve Swiftia spp. türlerinin baþarý ile hayatta kalmalarý saðlandý.
Sonuç olarak, bugün piyasada bulunan renkli gorgonians, akvaristler tarafýnda plankton ya da türev ile sürekli besleme ile yeterince uzun canlý tutulabilir. Cyclop Eeze (800-boyutta, üretici göre 1200µm) gibi ticari ürünler büyük polipli gorgonians türleri için ilginç bir besin seçeneði olabilir.
